Muzeum Ziemi Kozielskiej

W Kędzierzynie-Koźlu, w zabytkowych piwnicach dawnego zamku, powstało muzeum, które opowiada historię tego regionu od czasów prehistorycznych po współczesność. Muzeum Ziemi Kozielskiej to miejsce, gdzie można zejść do podziemi średniowiecznej baszty, dotknąć zabytków sprzed tysięcy lat i posłuchać wspomnień dawnych mieszkańców przez staromodną łącznicę telefoniczną. Uruchomione we wrześniu 2019 roku, łączy nowoczesną multimedialną formę z autentycznymi reliktami przeszłości.

Muzeum w sercu zamkowego wzgórza

Sama lokalizacja robi wrażenie. Muzeum mieści się na terenie zrewitalizowanego kompleksu zamkowego Piastów Kozielskich, w miejscu które było świadkiem ponad ośmiu wieków historii. Największą atrakcją jest unikatowy w skali kraju relikt wieży mieszkalno-obronnej z połowy XIII wieku – ceglany donżon, który kiedyś był sercem siedziby władców Koźla. Na dziedzińcu zamkowym stoi przeszklona piramida, przez którą naturalnie doświetlone są pozostałości tej średniowiecznej konstrukcji. Można podziwiać ją zarówno z góry, jak i zejść do podziemi.

Cały kompleks został starannie odrestaurowany dzięki unijnym środkom. Wybrukowany dziedziniec ze stylowymi ławkami zaprasza do odpoczynku, a sama architektura łączy historyczne mury z nowoczesnymi rozwiązaniami.

Co zobaczysz na wystawie stałej

Ekspozycja muzealna prowadzi przez różne epoki i aspekty życia na Ziemi Kozielskiej. Część archeologiczna prezentuje znaleziska obejmujące okres od epoki kamienia po czasy nowożytne – łącznie dokumentujące około 10 000 lat osadnictwa w tym regionie. Wiele zabytków pochodzi z wykopalisk prowadzonych w latach 90. XX wieku oraz z badań na Wzgórzu Zamkowym z lat 2017-2018. W zbiorach znajdują się liczne przedmioty krzemienne, ceramiczne i metalowe.

Ekspozycja historyczna koncentruje się na dziejach miasta oraz kozielskiej twierdzy w XVIII i XIX wieku. Najcenniejszym eksponatem tej części jest kopia obrazu Wilhelma von Kobell przedstawiającego oblężenie Koźla z 1807 roku (oryginał znajduje się w Monachium). W zbiorach sztuki można podziwiać zabytkowe meble, zegary i obrazy.

Dział etnograficzny, zlokalizowany w podziemiach baszty, pokazuje kulturę ludową i przedmioty codziennego użytku z XIX i XX wieku. Wśród eksponatów znajdziemy żarna, bogatą kolekcję żelazek sprzed epoki elektryczności, stare magle, narzędzia rolnicze do zbioru zbóż, kołowrotek czy karbidowe lampki górnicze. To rzeczy, którymi posługiwali się jeszcze nie tak dawno nasi dziadkowie i pradziadkowie.

Nowoczesne multimedia i interaktywne zwiedzanie

Muzeum Ziemi Kozielskiej to nie tylko zbiór eksponatów za szybą. Multimedialna ekspozycja pozwala zwiedzającym decydować o tym, jakie treści chcą poznać głębiej. Efektowne oświetlenie eksponuje wystawę w sposób, który podkreśla charakter podziemnych wnętrz.

Dużym zainteresowaniem cieszy się łącznica telefoniczna, w której można posłuchać nagrań wspomnień mieszkańców Ziemi Kozielskiej. To niezwykłe doświadczenie – słuchać głosów ludzi opowiadających o swoim życiu, pracy, codzienności w regionie. Innym ciekawym elementem są ożywione pocztówki wyświetlane na kilku ekranach – stare fotografie nabierają życia dzięki multimedialnej obróbce.

Na parterze zgromadzono również aparaty i urządzenia z dziedziny telekomunikacji, radiotechniki i elektroniki już wycofane z użycia. Ekspozycję uzupełniają sztandary oraz płyty pamiątkowe pochodzące z likwidowanych obiektów na terenie miasta i powiatu.

Wieża widokowa z panoramą miasta

W pogodne dni warto skorzystać z możliwości wejścia na wieżę widokową. Z jej szczytu roztacza się piękna panorama Kędzierzyna-Koźla i okolic. To doskonały punkt do zrobienia pamiątkowych zdjęć i zobaczenia miasta z zupełnie innej perspektywy.

Muzeum powstało po dziesięciu latach organizacji – powołane uchwałą rady miasta w 2009 roku, oficjalnie otwarto je dopiero 27 września 2019 roku. Warto było czekać – powstała instytucja kultury o europejskim standardzie.

Siatkarskie wspomnienia w Hali Azoty

Muzeum Ziemi Kozielskiej prowadzi także wystawę poświęconą historii kędzierzyńsko-kozielskiej piłki siatkowej. Znajduje się ona w Hali Widowiskowo-Sportowej Azoty przy ul. Mostowej 1a i można ją zwiedzać w godzinach otwarcia hali. Prezentuje archiwalne zdjęcia i filmy, kroniki dokumentujące drogę na szczyt, koszulki zawodników, medale, puchary i prasowe relacje. Dla fanów sportu to prawdziwy skarbiec wspomnień związanych z sukcesami Mostostalu, który przez dekady rozgrzewał serca kibiców. Wystawa powstała dzięki pamiątkom przekazanym przez Wandę i Kazimierza Pietrzyk.

Dla kogo jest to muzeum

Muzeum Ziemi Kozielskiej sprawdzi się dla różnych grup zwiedzających. Rodziny z dziećmi docenią interaktywne elementy i możliwość „dotknięcia” historii przez multimedialne stanowiska. Dzieci zazwyczaj fascynują się podziemiami i wieżą widokową. Miłośnicy historii i archeologii znajdą tu bogate zbiory i fachowo przygotowane ekspozycje. Osoby zainteresowane kulturą ludową i etnografią zobaczą autentyczne przedmioty z życia codziennego dawnych mieszkańców regionu.

Nie trzeba być ekspertem, żeby docenić to miejsce. Wystawa jest przygotowana w sposób przystępny, a multimedia pomagają zrozumieć kontekst historyczny nawet tym, którzy nie są zaznajomieni z dziejami regionu.

Wzgórze Zamkowe w Koźlu było miejscem władzy od XIII wieku. Książęta Kozielscy wywodzili się z dynastii Piastów Śląskich, co podkreśla znaczenie tego miejsca w historii Śląska.

Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd

Godziny otwarcia:

• Poniedziałek: nieczynne
• Wtorek-piątek: 9:00-13:00
• Sobota-niedziela: 13:00-17:00

Ceny biletów: Aktualne ceny biletów najlepiej sprawdzić bezpośrednio w muzeum lub kontaktując się telefonicznie. Muzeum oferuje również specjalne programy edukacyjne dla placówek oświatowych oraz warsztaty muzealne.

Kontakt:
Muzeum Ziemi Kozielskiej
ul. Józefa Ignacego Kraszewskiego 5B
47-200 Kędzierzyn-Koźle
Tel: +48 77 482 36 86
E-mail: [email protected]

Jak dojechać: Muzeum znajduje się w dzielnicy Stare Miasto w Kędzierzynie-Koźlu, na terenie osiedla Stare Miasto. Do centrum miasta można dojechać komunikacją miejską lub samochodem. W okolicy znajdują się miejsca parkingowe.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie: Na spokojne zwiedzanie muzeum warto zarezerwować około 1,5-2 godzin. Jeśli planujecie wejście na wieżę widokową i chcecie dokładnie poznać wszystkie multimedialne stanowiska, może to potrwać nieco dłużej. Dla rodzin z małymi dziećmi, które szybciej się męczą, wystarczy godzina.

Muzeum organizuje również specjalne wydarzenia, warsztaty i kulturalne czwartki. Warto śledzić ich stronę internetową lub profil na Facebooku, żeby nie przegapić ciekawych inicjatyw. Podczas Nocy Muzeów placówka przygotowuje dodatkowe atrakcje i przedłuża godziny otwarcia.