W północno-zachodniej części Arboretum Bramy Morawskiej w Raciborzu ukryty jest Zaczarowany Ogród – rozległa kolekcja roślinna zajmująca 1,1 hektara, którą najlepiej podziwiać z platformy widokowej. Stamtąd widać prawdziwy zamysł tego miejsca: nasadzenia układają się w gigantyczny kwiat o pięciu płatkach, a między nimi wiedzie żywy labirynt z zimozielonych roślin. To miejsce, które łączy w sobie pomysł na aktywny spacer z możliwością poznania setek gatunków drzew, krzewów i bylin charakterystycznych dla Śląska.
- unikalny kształt kwiatu widoczny z góry
- żywy labirynt z iglastych roślin
- bogata kolekcja roślin charakterystycznych dla Śląska
- sezonowe eksplozje kolorów magnolii i różaneczników
- edukacja o lokalnej roślinności i dziedzictwie
Kwiat w sercu lasu – nietypowa koncepcja ogrodu
Zaczarowany Ogród powstał w obniżeniu terenu, co daje wyjątkową możliwość oglądania go z dwóch perspektyw. Można spacerować wąskimi ścieżkami labiryntu między nasadzeniami, a potem wejść na taras widokowy i zobaczyć całość z lotu ptaka. Dopiero z góry ujawnia się pełen plan – rośliny tworzą kształt kwiatu, a każdy z pięciu płatków to osobna kompozycja gatunków.
Labirynt z żywopłotów iglastych to nie tylko ozdoba. Prowadzi przez różne strefy ogrodu i zmusza do zwolnienia tempa. Nie da się tu przejść prosto – trzeba skręcać, zawracać, szukać przejść. Dzięki temu spacer wydłuża się naturalnie, a przy okazji można przyjrzeć się poszczególnym roślinom z bliska.
Co rośnie w Zaczarowanym Ogrodzie
Centralną część zajmują magnolie, śliwy ozdobne, różaneczniki i klony w różnych odmianach. Wiosną, zwłaszcza w kwietniu i maju, to miejsce eksploduje kolorami – kwitnące magnolie i różaneczniki robią wrażenie. W czerwcu przejmują pałeczkę róże i liliowce, które kwitną do końca lata.
Na obrzeżach ogrodu rosną polskie gatunki bylin typowe dla lasów i łąk. Wczesną wiosną, już w marcu, można tu trafić na kwitnące cieszynianki wiosenne – symbol całego Arboretum – oraz czosnek niedźwiedzi, który wypełnia powietrze intensywnym zapachem. Łąki kwietne tworzą naturalistyczny kontrast dla bardziej uporządkowanych nasadzeń w centrum.
Oprócz tego rosną tu wiśnie japońskie, oczary, liliowce i dziesiątki innych gatunków drzew i krzewów. Każdy sezon wygląda tu inaczej – latem dominuje soczysta zieleń, jesienią pojawiają się złote i czerwone akcenty.
Arboretum Bramy Morawskiej znajduje się w wyjątkowym miejscu klimatycznym – na styku nizin i wyżyn, gdzie przez Bramę Morawską docierają wpływy śródziemnomorskie. To pozwala na uprawę gatunków, które w innych częściach Polski nie przyjęłyby się tak dobrze.
Historia powstania ogrodu
Prace nad Zaczarowanym Ogrodem ruszyły w 2008 roku i trwały cztery lata. Oficjalne otwarcie odbyło się 22 czerwca 2012 roku podczas dni Raciborza, z udziałem przedstawicieli miast partnerskich. Przy tej okazji powstała też Alejka Miast Partnerskich, gdzie posadzono buki reprezentujące poszczególne miasta.
Cały projekt miał na celu wzbogacenie kolekcji roślinnych Arboretum i pokazanie dziedzictwa przyrodniczego Śląska. Nie chodziło tylko o stworzenie ładnego miejsca na spacer, ale też o edukację – uświadomienie ludziom, jak bogata jest rodzima roślinność i jak ważna w życiu człowieka.
Arboretum Bramy Morawskiej – szerszy kontekst
Zaczarowany Ogród to część większego kompleksu – Arboretum Bramy Morawskiej, które powstało 1 maja 2000 roku na terenie dawnego lasu komunalnego zwanego Oborą. Cały teren nigdy nie został całkowicie wylesiony, dzięki czemu przetrwały tu rzadkie gatunki roślin i zwierząt charakterystyczne dla lasów liściastych Środkowej Europy.
Od parkingu do Zaczarowanego Ogrodu prowadzi szeroka, utwardzona ścieżka długości około 700 metrów. Po drodze można zobaczyć inne atrakcje Arboretum – mini zoo z lamami, ścieżkę zdrowia z punktami do ćwiczeń, Kamienny Krąg przypominający nieco Stonehenge. Wzdłuż dolnej granicy biegnie ścieżka rowerowa.
Dla kogo to miejsce
Zaczarowany Ogród sprawdzi się dla rodzin z dziećmi – labirynt to naturalna zabawa, a szerokość ścieżek pozwala wjechać wózkiem dziecięcym. Miłośnicy roślin znajdą tu sporo ciekawostek, zwłaszcza jeśli przyjadą w sezonie kwitnienia magnolii lub różaneczników. Osoby szukające spokojnego spaceru też nie będą rozczarowane – w Arboretum jest mnóstwo ławek, gdzie można usiąść i po prostu popatrzeć.
Oferta skierowana jest również do szkół – prowadzone są zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół podstawowych. Walory dydaktyczne tego miejsca doceniają nauczyciele przyrody i biologii.
Zimą Arboretum zmienia funkcję – pojawia się tor saneczkowy i trasy do biegów narciarskich. To jedno z niewielu miejsc w okolicy, gdzie można aktywnie spędzić czas na śniegu.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Wstęp do Arboretum Bramy Morawskiej, a co za tym idzie do Zaczarowanego Ogrodu, jest bezpłatny. To rzadkość w przypadku tak zadbanych obiektów botanicznych i jeden z powodów, dla których warto tu zajrzeć.
Arboretum znajduje się przy ulicy Ocickiej w Raciborzu, w lesie Obora. Najłatwiej dojechać samochodem – przed wejściem jest parking. Dla osób korzystających z komunikacji miejskiej najbliższy przystanek znajduje się w niewielkiej odległości od wejścia głównego.
Na zwiedzanie samego Zaczarowanego Ogrodu warto przeznaczyć minimum godzinę, choć można tu spędzić znacznie więcej czasu, zwłaszcza jeśli planuje się też spacer po pozostałych częściach Arboretum. Całość ma ponad 20 hektarów, więc można tu łatwo poświęcić pół dnia.
Przed wejściem do Arboretum znajduje się kompleks rekreacyjno-wypoczynkowy Ośrodka Sportu i Rekreacji z kempingiem i basenem – wygodna opcja dla osób planujących dłuższy pobyt w Raciborzu.
Najlepszy czas na wizytę to kwiecień i maj, gdy kwitną magnolie i różaneczniki. Wczesna wiosna (marzec) to szansa na zobaczenie cieszynianek i czosnku niedźwiedziego, lato to czas róż i liliowców. Jesień przynosi piękne przebarwienia liści, a zimą można skorzystać z toru saneczkowego.